Daha pek yavru, pek küçükken ben,
Büyük annem tutardı alnımdan.
“- Bana bak, böyle dilberim” derdi.
Sonra mâh-ı nev-incilâya bakar,
Leb-i mağmûmunu bir bükâ saklar,
Bir hitâb-ı semâyı dinlerdi.
Ey hayatımda her doğan derdi
Kalbeden bir ziyâ-yi hissîye,
Bu duâsiydi eski bir rûhun
Sis ve zulmette gizli âtiyye.
Leyle-i gayb, sırr-ı müstakbel,
Çeşm-i sâfında hasta bir çocuğun
Gizli fecrin ziyâlarından emel,
Bir tesellî-i mihribân alacak,
O harâbât-ı târ ü sâkitiye
Doğacak belki bir ziyâ-yı şafak.
Böyle her nev-hilâli seyretti,
O soluk göz ki şimdi topraktan
Seyreder başka bir hilâl-i semen,
Ben ki efsâne-i tahayyülden
Hep hayatımda bir emel taşıdım
O solan şi’r-i sâf ü mağmumumu
Hep o mazîyle duymak isterdim,
Gözünün samt-ı pür-füsûnunda.
Gel bu şâmın gümüş sükûtunda
Bu sadeften hilâle karşı senin
Bir yeşil bûse saklayan gözünün
Göreyim cennetinde âtimi.
Ahmet Haşim 1933 yılında öldüğü için bu eserin özgün metni kamu malıdır. Metin Vikikaynak aktarımından alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansıyla paylaşılır.
Hilâl-i Semen Şiirinin Açıklaması
Tek bent hâlindeki şiir bir çocukluk hatırasıyla açılır: Şair çok küçükken büyükannesi onu alnından tutar, “Bana bak, böyle dilberim” derdi. Sonra yeni parlayan aya bakar, gamlı dudağında bir ağlayışı saklar ve göğün seslenişini dinler gibi dururdu. Şair bu hâli, hayatında doğan her derdi bir duygu ışığına çeviren, eski bir ruhun sis ve karanlıkta gizli gelecek için ettiği bir dua olarak görür: Hasta bir çocuğun saf gözünde, gizli bir şafağın ışığından bir umut ve sevecen bir teselli doğacaktır. Büyükanne her yeni hilâli böyle seyretmiştir; o soluk göz şimdi topraktan “başka bir hilâl-i semen”i, yani yasemin beyazlığında başka bir hilâli seyretmektedir. Şair, hayatı boyunca bu hayal masalından bir umut taşıdığını, solan şiirini hep o geçmişle duymak istediğini söyler. Son dizelerde sevgiliye döner: Akşamın gümüş sessizliğinde, sedef gibi hilâlin karşısında, onun yeşil bir öpücük saklayan gözünün cennetinde kendi geleceğini görmek ister.
Hilâl-i Semen Ana Fikri
Büyükannenin yeni aya bakarak ettiği sessiz dua, şairin hayatı boyunca taşıdığı bir umuda dönüşür; şair geleceğini artık sevgilinin gözlerinde arar.
Teması
Hatıra, umut ve aşk