Hitler amca!
Bir gün de bize buyur.
Kâkülünle bıyıklarını
Anneme göstereyim.
Karşılık olarak ben de sana
Mutfaktaki dolaptan aşırıp
Tereyağı veririm.
Askerlerine yedirirsin.
Orhan Veli Kanık 1950 yılında öldüğü için bu eserin özgün metni kamu malıdır. Metin Vikikaynak aktarımından alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansıyla paylaşılır.
Tereyağı Şiirinin Açıklaması
Hitler'e yazılmış saf bir davet gibi kurulan şiir, bir çocuğun ağzından konuşur. Çocuk “Hitler amca”yı evlerine çağırır; onun kâkülünü ve bıyıklarını annesine göstermek ister. Karşılığında mutfaktaki dolaptan tereyağı aşırıp ona verecektir, o da askerlerine yedirsin. Şiirin etkisi bu saflıkla gerçeklik arasındaki uçurumdan doğar. Çocuk, savaşın ve diktatörlüğün ne olduğunu bilmeden onu tanınmış bir figür olarak görür; evin kıt yiyeceğini bile askerlere vermeye hazırdır. Bu masum ses, okura acı bir ironi sunar. Şiir açıkça yargı bildirmez, ama çocuğun saflığı üzerinden savaş ve ona duyulan hayranlık alaya alınır.
Tereyağı Ana Fikri
Hitler'i evine çağıran çocuğun saf daveti, savaşa ve diktatörlere duyulan hayranlığı acı bir ironiyle gözler önüne serer.
Teması
Savaş ve çocuk saflığı