Akşamüstüne doğru, kış vakti;
Bir hasta odasının penceresinde;
Yalnız bende değil yalnızlık hâli;
Deniz de karanlık, gökyüzü de;
Bir acaip, kuşların hâli.
Bakma fakirmişim, kimsesizmişim;
— Akşamüstüne doğru, kış vakti —
Benim de sevdalar geçti başımdan.
Şöhretmiş, kadınmış, para hırsıymış;
Zamanla anlıyor insan dünyayı.
Ölürüz diye mi üzülüyoruz?
Ne ettik, ne gördük şu fâni dünyada
Kötülükten gayri?
Ölünce kirlerimizden temizlenir,
Ölünce biz de iyi adam oluruz;
Şöhretmiş, kadınmış, para hırsıymış,
Hepsini unuturuz.
Orhan Veli Kanık 1950 yılında öldüğü için bu eserin özgün metni kamu malıdır. Metin Vikikaynak aktarımından alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansıyla paylaşılır.
Ölüme Yakın Şiirinin Açıklaması
Kış vakti, akşamüstü, bir hasta odasının penceresi: Şiirin sahnesi bu üç ayrıntıyla kurulur ve oradan bakan birinin düşünceleri aktarılır. Konuşan kişi yalnızlığın yalnızca kendisinde olmadığını, denizin ve gökyüzünün de karanlık olduğunu söyler. Fakir ve kimsesiz görünse de onun da başından sevdalar geçmiştir: şöhret, kadın, para hırsı. Zamanla insan dünyayı anlar. Ardından ölüm üzerine sakin bir düşünceye varılır: Bu fani dünyada kötülükten başka ne yapılmıştır ki ölmek üzüntü versin? Ölünce insan kirlerinden temizlenir, “iyi adam” olur; şöhreti, kadını, para hırsını unutur. Şiir, ölüme yaklaşan insanın dünya hırslarından arınma isteğini hüzünlü ama sakin bir dille anlatır.
Ölüme Yakın Ana Fikri
Ölüme yaklaşan insan, şöhret, kadın ve para hırsının boşluğunu anlar ve ölümü bir arınma olarak görmeye başlar.
Teması
Ölüm ve dünya hırsları