Müslümanlık Nerde Şiiri
Mehmet Âkif Ersoy · İlk yayın: Safahat 5. kitap Hatıralar (1917); şiirin altında: 13 Haziran 1329 (26 Haziran 1913) · 40 dize
Müslümanlık nerde! Bizden geçmiş insanlık bile...
Âlem aldatmaksa maksad, aldanan yok, nâfile!
Kaç hakîkî müslüman gördümse, hep makberdedir;
Müslümanlık, bilmem amma, gâlibâ göklerdedir!
İstemem, dursun o pâyansız mefâhir bir yana...
Gösterin ecdâda az çok benzeyen bir kan bana!
İsterim sizlerde görmek ırkınızdan yâdigâr,
Çok değil, ancak, necîb evlâda lâyık tek şiâr,
Varsa şâyed, söyleyin, bir parçacık insâfınız:
Böyle kansız mıydı -hâşâ- kahraman eslâfınız?
Böyle düşmüş müydü herkes ayrılık sevdâsına?
Benzeyip şîrâzesiz bir mushafın eczâsına,
Hiç görülmüş müydü olsun kayd-ı vahdet târumâr?
Böyle olmuş muydu millet can evinden rahnedâr?
Böyle açlıktan boğazlar mıydı kardeş kardeşi?
Böyle âdet miydi bî-pervâ, yemek insan leşi?
Irzımızdır çiğnenen, evlâdımızdır doğranan...
Hey sıkılmaz! Ağlamazsan, bâri gülmekten utan!..
“His” denen devletliden olsaydı halkın behresi :
Pâyitahtından bugün taşmazdı sarhoş na’rası!
Kurt uzaklardan bakar, dalgın görürmüş merkebi,
Saldırırmış ansızın yaydan boşanmış ok gibi.
Lâkin aşk olsun ki, aldırmaz da otlarmış eşek,
Sanki tavşanmış gelen, yâhud kılıksız köstebek!
Kâr sayarmış bir tutam ot fazla olsun yutmayı...
Hasmı, derken, çullanırmış yutmadan son lokmayı!..
Bir hakîkattir bu, şaşmaz, bildiğin üslûba sok:
Hâlimiz merkeble kurdun aynı, aslâ farkı yok.
Burnumuzdan tuttu düşman; biz boğaz kaydındayız!
Bir bakın: Hâlâ mı hâlâ ihtiras ardındayız!
Saygısızlık elverir... Bir parça olsun arlanın:
Vakti çoktan geldi, hem geçmektedir arlanmanın!
Davranın haykırmadan nâkûs-i izmihlâliniz...
Öyle bir buhrâna sapmıştır ki, zîrâ, hâliniz:
Zevke dalmak şöyle dursun, vaktiniz yok mâteme!
Davranın, zîrâ gülünç olduk bütün bir âleme,
Bekleşirken gökte yüz binlerce ervâh intikam;
Yerde kalmış, na’şa benzer kavm için durmak haram!
Kahraman ecdâdınızdan sizde bir kan yok mudur?
Yoksa: İstikbâlinizden korkulur, pek korkulur!
Mehmet Âkif Ersoy 1936 yılında öldüğü için bu eserin özgün metni kamu malıdır. Metin Vikikaynak aktarımından alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansıyla paylaşılır.
Müslümanlık Nerde Şiirinin Açıklaması
Şiir, “Müslümanlık nerde! Bizden geçmiş insanlık bile...” diye sert bir yargıyla açılır. Şair, gördüğü gerçek Müslümanların hep mezarda olduğunu, Müslümanlığın galiba göklerde kaldığını söyler. Atalarla övünmeyi bir yana bırakıp onlara az da olsa benzeyen bir kan görmek ister ve sorular sıralar: Kahraman atalar böyle kansız mıydı, herkes ayrılık sevdasına düşmüş müydü, birlik dağılıp şirazesiz bir Mushaf'ın sayfaları gibi olmuş muydu, kardeş kardeşi açlıktan boğazlar mıydı? Irzın çiğnendiği, evlatların doğrandığı bir zamanda başkentten sarhoş naralarının yükselmesini utanç verici bulur. Ardından bir hikâye anlatır: Kurt uzaktan eşeği dalgın görüp saldırır; eşek ise aldırmadan otlamayı sürdürür, bir tutam fazla ot yutmayı kâr sayar ve son lokmayı yutmadan kurt üstüne çullanır. Şair, “Hâlimiz merkeble kurdun aynı” diyerek hikâyeyi kendi toplumuna uygular: Düşman burnumuzdan tutmuşken biz hâlâ boğaz derdindeyiz. Utanmanın vaktinin geçmekte olduğunu, ölüye dönmüş bir kavim için durmanın haram olduğunu söyler. Şiir, atalarının kanını taşımayan bir neslin geleceğinden korkulacağı uyarısıyla biter. Safahat'ın Hatıralar kitabında “Hadîs Meâl-i Celîli” başlığıyla yer alır.
Müslümanlık Nerde Ana Fikri
Birliğini, gayretini ve utanma duygusunu yitirip düşman karşısında bile kendi çıkarıyla uğraşan bir toplumun geleceği tehlikededir.
Teması
Toplumsal uyarı ve birlik