Kıssadan Hisse Şiiri
Mehmet Âkif Ersoy · İlk yayın: Safahat 7. kitap Gölgeler (1933), Kıt’alar bölümü · 4 dize
Geçmişten adam hisse kaparmış... Ne masal şey!
Beş bin senelik kıssa yarım hisse mi verdi?
'Tarih'i 'tekerrür' diye tarif ediyorlar;
Hiç ibret alınsaydı, tekerrür mü ederdi?
Mehmet Âkif Ersoy 1936 yılında öldüğü için bu eserin özgün metni kamu malıdır. Metin Vikikaynak aktarımından alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansıyla paylaşılır.
Kıssadan Hisse Şiirinin Açıklaması
Dört dizelik bu kıta, “kıssadan hisse” sözünü, yani anlatılan bir olaydan ders çıkarma inancını alaycı bir dille sorgular. Şair önce geçmişten insanın ders aldığı düşüncesine “Ne masal şey!” diye karşı çıkar. Beş bin yıllık tarihin insanlığa yarım bir ders bile verip vermediğini sorar. Son iki dizede tarihin “tekerrür”, yani tekrardan ibaret diye tanımlandığını hatırlatır ve keskin bir soruyla bağlar: Eğer ibret alınsaydı tarih tekrar eder miydi? Kıta, tarihin tekrar etmesini doğal bir yasa gibi görmek yerine, insanların ders almamasının sonucu olarak yorumlar. Kısa ve nükteli yapısıyla, bilinen bir sözü tersinden okuyarak düşündürür. Safahat'ın son kitabı Gölgeler'deki kıtalar arasında yer alır.
Kıssadan Hisse Ana Fikri
Tarih tekerrür ediyorsa bunun sebebi, insanların geçmişten gerçekten ders almamasıdır.
Teması
Tarihten ibret almak