Gerin, bedenim, gerin;
Doğan güne karşı.
Duyur duyurabilirsen,
Elinin, kolunun gücünü,
Ele güne karşı.
Bak! dünya renkler içinde!
Bu güzel dünya içinde
Sevin sevinebilirsen,
İnsanlığın haline karşı.
Durmadan işliyen saatlerde
Dişli dişliye karşı;
Dişlilerin arasında,
Güçsüz güçlüye karşı.
Herkes bir şeye karşı.
Küçük hanım, yatağında, uykuda,
Rüyalarına karşı.
Gerin, bedenim, gerin,
Doğan güne karşı.
Orhan Veli Kanık 1950 yılında öldüğü için bu eserin özgün metni kamu malıdır. Metin Vikikaynak aktarımından alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansıyla paylaşılır.
Karşı Şiirinin Açıklaması
“Karşı” sözcüğünün iki anlamı, şiirin temelini oluşturur: bir şeye doğru dönmek ve bir şeye karşı çıkmak. Başta konuşan kişi bedenine doğan güne karşı gerinmesini, elinin kolunun gücünü ele güne duyurmasını söyler. Dünya renkler içindedir, ama insan ancak “sevinebilirse” insanlığın hâline karşı sevinebilir. Saatlerde dişli dişliye karşıdır; dişlilerin arasında güçsüz güçlüye karşıdır. “Herkes bir şeye karşı” dizesi, toplumsal çatışmayı genel bir yargıya dönüştürür. Yatağındaki küçük hanımın bile rüyalarına karşı oluşu, bu karşıtlığın hayatın her yerine yayıldığını gösterir. Şiir, sabah sevinciyle eşitsizlik bilincini aynı sözcükte birleştirir.
Karşı Ana Fikri
Yeni güne karşı gerinen insan, dünyanın güzelliği içinde herkesin bir şeye, güçsüzün de güçlüye karşı olduğunu görür.
Teması
Karşıtlık ve toplumsal çatışma