Bilmem ki nasıl anlatsam;
Nasıl, nasıl, size derdimi!
Bir dert ki yürekler acısı,
Bir dert ki düşman başına.
Gönül yarası desem...
Değil!
Ekmek parası desem...
Değil!
Bir dert ki...
Dayanılır şey değil.
Orhan Veli Kanık 1950 yılında öldüğü için bu eserin özgün metni kamu malıdır. Metin Vikikaynak aktarımından alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansıyla paylaşılır.
Değil Şiirinin Açıklaması
Anlatılamayan bir dert, tahmin oyunu gibi okura sunulur. Konuşan kişi derdini nasıl anlatacağını bilemez; onu yürekler acısı, düşman başına bir dert olarak niteler. Ardından iki tahmin yapar ve ikisini de reddeder: “Gönül yarası desem... / Değil! / Ekmek parası desem... / Değil!” Aşk ve geçim derdi, insanın akla ilk gelen iki büyük sıkıntısıdır; şiir bunları eleyerek asıl derdin daha da ağır olduğunu sezdirir. Son dizede “Dayanılır şey değil” denir ama dert yine adlandırılmaz. Bu belirsizlik hem gerçek bir çaresizliği hem de hafif bir mizahı birlikte taşır. Başlık, şiirin tamamını özetleyen olumsuzlama sözcüğüdür.
Değil Ana Fikri
İnsanın bazı dertleri aşk ya da geçim gibi bilinen adlarla anlatılamayacak kadar ağır ve tarif edilemezdir.
Teması
Adlandırılamayan dert