Ne odunmuş babanız: Olmadı bir baltaya sap!
Ona siz benzemeyin, sonra ateştir yolunuz.
Meşe hâlinde yaşanmaz, o zamanlar geçti;
Gelen incelmiş adam devri, hemen yontulunuz.
Ama dikkatli olun: Bir kafanız yontulacak;
Sakın aldanmayın: İncelmeye gelmez kolunuz!
Mehmet Âkif Ersoy 1936 yılında öldüğü için bu eserin özgün metni kamu malıdır. Metin Vikikaynak aktarımından alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansıyla paylaşılır.
Çocuklara Şiirinin Açıklaması
Altı dizelik bu kısa şiir, çocuklara alaycı bir öğüt verir. “Ne odunmuş babanız” diye başlar: Bu baba bir baltaya bile sap olamamış, yani hiçbir işe yaramamıştır. Şair çocuklara ona benzememelerini, yoksa yollarının ateş olacağını söyler; odun ateşe atılır. Ardından meşe gibi sert yaşamanın devrinin geçtiğini, “incelmiş adam” devrinin geldiğini, bu yüzden hemen yontulmalarını öğütler. Ama son iki dizede bir uyarı ekler: Yontulacak olan yalnızca kafalarıdır, kolları incelmeye gelmez. Şiir odun, meşe, sap ve yontulmak sözcükleri üzerine kurulu bir söz oyunuyla hem kaba ve işe yaramaz olmaktan, hem de güçsüz bir inceliğe kapılmaktan kaçınılmasını ister. Akıl ve görgü bakımından incelmek, beden ve emek bakımından güçlü kalmak gerektiği nükteli bir dille anlatılır.
Çocuklara Ana Fikri
Yeni nesil kaba ve işe yaramaz olmaktan kurtulmak için zihnen incelmeli, ama çalışma gücünü ve sağlamlığını korumalıdır.
Teması
Nesillere öğüt