Bedava Şiiri
Orhan Veli Kanık · İlk yayın: Yaprak dergisi, sayi 8, 1949 (tarama kaynagi; ilk yayin olup olmadigi dogrulanmadi) (kaynak: Commons dosya kaydi) · 12 dize
Bedava yaşıyoruz, bedava;
Hava bedava, bulut bedava;
Dere tepe bedava;
Yağmur çamur bedava;
Otomobillerin dışı,
Sinamaların kapısı,
Camekânlar bedava;
Peynir ekmek değil ama
Acı su bedava;
Kelle fiyatına hürriyet,
Esirlik bedava;
Bedava yaşıyoruz, bedava.
Orhan Veli Kanık 1950 yılında öldüğü için bu eserin özgün metni kamu malıdır. Metin Vikikaynak aktarımından alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansıyla paylaşılır.
Bedava Şiirinin Açıklaması
İronik bir sayım, şiirin bütün yapısını taşır. Hava, bulut, dere tepe, yağmur çamur bedavadır; otomobillerin dışı, sinemaların kapısı, camekânlar da öyle. Yoksul insan bunlara ancak dışarıdan bakabilir; lüksün yalnızca görüntüsü ona ücretsiz sunulur. “Peynir ekmek değil ama / Acı su bedava” dizeleri, temel ihtiyaçların bile parayla olduğunu vurgular. En sert karşıtlık ise sona doğru gelir: “Kelle fiyatına hürriyet, / Esirlik bedava”. Başta neşeli bir tekerleme gibi duran “Bedava yaşıyoruz” sözü, şiirin sonunda acı bir eleştiriye dönüşür. Şiir yoksulluğu ve eşitsizliği süslü sözlerle değil, basit bir tekrarla anlatır.
Bedava Ana Fikri
Yoksul insana bedava olan yalnızca doğa ve başkalarının zenginliğinin görüntüsüdür; özgürlük pahalı, esirlik ise ücretsizdir.
Teması
Yoksulluk ve özgürlük