MEB 100 Temel Eser İlköğretim Listesi
04.08.2005 tarihli 2005/70 sayılı genelge ile 5-8. sınıf (bugünkü ortaokul) öğrencilerine önerilen 100 Temel Eser listesinin güncel hali: 98 eser, yazarları ve türleri. Telif durumu sütunu, eserin yasal olarak ücretsiz PDF paylaşılıp paylaşılamayacağını gösterir (bu listede 13 eser kamu malı). Sitemizde özeti ya da yasal PDF'i bulunan eserler bağlantılıdır.
İlköğretim listesinin resmi ekindeki sıra arşivlerde bulunmadığı için sıra numaraları resmi değildir; eserler genelgedeki bölümlere göre gruplanmıştır.
| # | Eser | Yazar | Tür | Telif durumu | Sitede | Okudum |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Türk Edebiyatı | ||||||
| 1 | Dede Korkut Hikâyeleri (İlköğretim İçin Uyarlama) | Anonim | Hikâye | Baskıya göre değişir | — | |
| 2 | Mevlana'nın Mesnevisinden Seçme Hikâyeler (İlköğretim Çocukları İçin Seçme Hikâyeler) | Mevlana | Hikâye | Çeviri: çevirmene göre | — | |
| 3 | Karagöz ile Hacivat (İlköğretim İçin Seçme Hikâyeler) | Anonim | Gölge oyunu | Baskıya göre değişir | — | |
| 4 | Vatan Yahut Silistre | Namık Kemal | Tiyatro | Kamu malı | — | |
| 5 | Ömer'in Çocukluğu | Muallim Naci | Anı | Kamu malı | — | |
| 6 | Gulyabani | Hüseyin Rahmi Gürpınar | Roman | Kamu malı | — | |
| 7 | Şermin | Tevfik Fikret | Şiir | Kamu malı | — | |
| 8 | Altın Işık | Ziya Gökalp | Masal | Kamu malı | — | |
| 9 | Yalnız Efe | Ömer Seyfettin | Hikâye | Kamu malı | Tam Metni Oku | |
| 10 | Çocuk Şiirleri | İbrahim Alaaddin Gövsa | Şiir | Kamu malı | — | |
| 11 | Hep O Şarkı | Yakup Kadri Karaosmanoğlu | Roman | Telifli (serbest: 2045) | — | |
| 12 | Peri Kızı ile Çoban Hikâyesi | Orhan Seyfi Orhon | Şiir | Telifli (serbest: 2043) | — | |
| 13 | Uluç Reis | Halikarnas Balıkçısı (Cevat Şakir Kabaağaçlı) | Roman | Telifli (serbest: 2044) | — | |
| 14 | Damla Damla | Ruşen Eşref Ünaydın | Telifli (serbest: 2030) | Özeti Oku | ||
| 15 | Bağrıyanık Ömer | Mahmut Yesari | Kamu malı | — | ||
| 16 | Domaniç Dağlarının Yolcusu | Şükûfe Nihal | Telifli (serbest: 2044) | — | ||
| 17 | Evvel Zaman İçinde | Eflatun Cem Güney | Masal | Telifli (serbest: 2052) | — | |
| 18 | Cumhuriyet Öncesi Yazarlardan Çocuklara Hikâyeler | Mehmet Seyda | Hikâye | Telifli (serbest: 2057) | — | |
| 19 | Gururlu Peri | Mehmet Seyda | Telifli (serbest: 2057) | — | ||
| 20 | Akın | Faruk Nafiz Çamlıbel | Tiyatro | Telifli (serbest: 2044) | — | |
| 21 | Havaya Uçan At | Peyami Safa | Telifli (serbest: 2032) | — | ||
| 22 | Benim Küçük Dostlarım | Halide Nusret Zorlutuna | Telifli (serbest: 2055) | — | ||
| 23 | Sevdalı Bulut | Nazım Hikmet | Masal | Telifli (serbest: 2034) | — | |
| 24 | Kuklacı | Kemalettin Tuğcu | Roman | Telifli (serbest: 2067) | — | |
| 25 | Yer Altında Bir Şehir | Kemalettin Tuğcu | Roman | Telifli (serbest: 2067) | — | |
| 26 | Arif Nihat Asya'dan Seçme Şiirler | Arif Nihat Asya | Şiir | Telifli (serbest: 2046) | — | |
| 27 | Sait Faik Abasıyanık'tan Seçme Hikâyeler | Sait Faik Abasıyanık | Hikâye | Kamu malı | — | |
| 28 | Koçyiğit Köroğlu | Ahmet Kutsi Tecer | Tiyatro | Telifli (serbest: 2038) | — | |
| 29 | Az Gittik Uz Gittik | Pertev Naili Boratav | Masal | Telifli (serbest: 2069) | — | |
| 30 | Aritmetik İyi Kuşlar Pekiyi | Cemal Süreya | Şiir | Telifli (serbest: 2061) | — | |
| 31 | Çocuklara Şiirler | Vehbi Cem Aşkun | Şiir | Telifli (serbest: 2050) | — | |
| 32 | 87 Oğuz | Rakım Çalapala | Telifli (serbest: 2066) | — | ||
| 34 | Bitmeyen Gece | Mithat Enç | Telifli (serbest: 2062) | — | ||
| 35 | Halime Kaptan | Rıfat Ilgaz | Roman | Telifli (serbest: 2064) | — | |
| 36 | Gümüş Kanat | Cahit Uçuk | Telifli (serbest: 2075) | — | ||
| 37 | Vatan Toprağı | Mükerrem Kamil Su | Telifli (serbest: 2068) | — | ||
| 39 | Eşref Saati | Şevket Rado | Telifli (serbest: 2059) | — | ||
| 40 | Nasreddin Hoca Hikâyeleri | Orhan Veli | Fıkra (manzum) | Kamu malı | — | |
| 41 | İnci'nin Maceraları | Orhan Kemal | Telifli (serbest: 2041) | — | ||
| 42 | Allı ile Fırfırı | Oğuz Tansel | Telifli (serbest: 2065) | — | ||
| 43 | Tiryaki Sözleri | Cenap Şahabettin | Vecize | Kamu malı | — | |
| 44 | Keloğlan Masalları | Tahir Alangu | Masal | Telifli (serbest: 2044) | — | |
| 45 | Billur Köşk Masalları | Tahir Alangu | Masal | Telifli (serbest: 2044) | — | |
| 46 | Osmancık | Tarık Buğra | Roman | Telifli (serbest: 2065) | — | |
| 47 | Balım Kız Dalım Oğul | Ceyhun Atuf Kansu | Şiir | Telifli (serbest: 2049) | — | |
| 48 | Falaka | Ahmet Rasim | Anı | Kamu malı | — | |
| 49 | Bir Gemi Yelken Açtı | Ali Mümtaz Arolat | Şiir | Telifli (serbest: 2038) | — | |
| 50 | Üç Minik Serçem | Necati Cumalı | Telifli (serbest: 2072) | — | ||
| 51 | Memleket Şiirleri Antolojisi | Osman Attilâ | Şiir | Telifli (serbest: 2049) | — | |
| 52 | Ülkemin Efsaneleri | İbrahim Zeki Burdurlu | Efsane | Telifli (serbest: 2055) | — | |
| 53 | Necip Fazıl Kısakürek'ten Seçmeler | Anonim | Telifli (serbest: 2054) | — | ||
| 54 | Aldı Sözü Anadolu | Mehmet Önder | Telifli (serbest: 2075) | — | ||
| 55 | Göl Çocukları | İbrahim Örs | Telifli | — | ||
| 56 | Miskinler Tekkesi | Reşat Nuri Güntekin | Roman | Telifli (serbest: 2027) | — | |
| 57 | Tanrı Misafiri | Reşat Nuri Güntekin | Hikâye | Telifli (serbest: 2027) | — | |
| 58 | Ötleğen Kuşu | Halil Kocagöz | Telifli (serbest: 2055) | — | ||
| 59 | Arılar Ordusu | Bekir Yıldız | Telifli (serbest: 2069) | — | ||
| 60 | Yankılı Kayalar | Yılmaz Boyunağa | Telifli (serbest: 2066) | — | ||
| 61 | Yürekdede ile Padişah | Cahit Zarifoğlu | Telifli (serbest: 2058) | — | ||
| 62 | Serçe Kuş | Cahit Zarifoğlu | Telifli (serbest: 2058) | — | ||
| 63 | Bir Küçük Osmancık Vardı | Hasan Nail Canat | Roman | Telifli (serbest: 2075) | — | |
| Türk Edebiyatı – Hazırlatılacak Eserler | ||||||
| 64 | Tekerlemeler | Anonim | Tekerleme | Baskıya göre değişir | — | |
| 65 | Türkçede Deyimler | Anonim | Deyim | Baskıya göre değişir | — | |
| 66 | Türk Atasözlerinden Seçmeler | Anonim | Atasözü | Baskıya göre değişir | — | |
| 67 | Türk Bilmecelerinden Seçmeler | Anonim | Bilmece | Baskıya göre değişir | — | |
| 68 | Türk Ninnilerinden Seçmeler | Anonim | Ninni | Baskıya göre değişir | — | |
| 69 | Türkülerden Seçmeler | Anonim | Türkü | Baskıya göre değişir | — | |
| 70 | Türk Manilerinden Seçmeler | Anonim | Mani | Baskıya göre değişir | — | |
| 71 | Mehmet Akif Ersoy'dan Seçmeler | Anonim | Kamu malı | — | ||
| Dünya Edebiyatı | ||||||
| 72 | Şeker Portakalı | Jose Mauro de Vasconcelos | Roman | Telifli (serbest: 2055) | — | |
| 73 | Oliver Twist | Charles Dickens | Roman | Çeviri: çevirmene göre | — | |
| 74 | Alice Harikalar Ülkesinde | Lewis Carroll | Roman | Çeviri: çevirmene göre | — | |
| 75 | Gülliver'in Gezileri | Jonathan Swift | Roman | Çeviri: çevirmene göre | — | |
| 76 | Define Adası | Robert Louis Stevenson | Roman | Çeviri: çevirmene göre | — | |
| 77 | Robin Hood | Howard Pyle | Roman | Çeviri: çevirmene göre | — | |
| 78 | Tom Sawyer | Mark Twain | Roman | Çeviri: çevirmene göre | — | |
| 79 | Ezop Masalları | Ezop | Fabl | Baskıya göre değişir | — | |
| 80 | Andersen Masalları I-II | Hans Christian Andersen | Masal | Çeviri: çevirmene göre | — | |
| 81 | Üç Silahşörler | Alexandre Dumas | Roman | Çeviri: çevirmene göre | — | |
| 82 | La Fontaine'den Seçmeler | La Fontaine | Fabl | Çeviri: çevirmene göre | — | |
| 83 | Pinokyo | Carlo Collodi | Roman | Çeviri: çevirmene göre | — | |
| 84 | 80 Günde Devr-i Âlem | Jules Verne | Roman | Çeviri: çevirmene göre | — | |
| 85 | İnci | John Steinbeck | Roman | Telifli (serbest: 2039) | — | |
| 86 | Beyaz Yele | René Guillot | Telifli (serbest: 2040) | — | ||
| 87 | Peter Pan | James Matthew Barrie | Roman | Çeviri: çevirmene göre | — | |
| 88 | Uçan Sınıf | Erich Kästner | Roman | Telifli (serbest: 2045) | — | |
| 89 | Yağmur Yağdıran Kedi | Marcel Aymé | Hikâye | Telifli (serbest: 2038) | — | |
| 90 | Ölümsüz Aile | Natalie Babbitt | Roman | Telifli (serbest: 2087) | — | |
| 91 | Yaşlı Adam ve Deniz | Ernest Hemingway | Roman | Telifli (serbest: 2032) | — | |
| 92 | Mutlu Prens | Oscar Wilde | Masal | Çeviri: çevirmene göre | — | |
| 93 | Şamatalı Köy | Astrid Lindgren | Roman | Telifli (serbest: 2073) | — | |
| 94 | Momo | Michael Ende | Roman | Telifli (serbest: 2066) | — | |
| 95 | Heidi | Johanna Spyri | Roman | Çeviri: çevirmene göre | — | |
| 96 | İnsan Ne ile Yaşar | Lev Tolstoy | Hikâye | Çeviri: çevirmene göre | — | |
| 97 | Sol Ayağım | Christy Brown | Anı | Telifli (serbest: 2052) | — | |
| 98 | Hikâyeler | Anton Çehov | Hikâye | Çeviri: çevirmene göre | — | |
| 99 | Değirmenimden Mektuplar | Alphonse Daudet | Hikâye | Çeviri: çevirmene göre | — | |
| 100 | Pollyanna | Eleanor H. Porter | Roman | Çeviri: çevirmene göre | — | |
İlköğretim 100 Temel Eser Hakkında
100 Temel Eser, Milli Eğitim Bakanlığının öğrencilere okuma alışkanlığı kazandırmak için tavsiye ettiği kitap listesidir. Ortaöğretim (lise) listesi 19.08.2004 tarihli 2004/60 sayılı genelgeyle, ilköğretim listesi 5-8. sınıflar için 04.08.2005 tarihli 2005/70 sayılı genelgeyle okullara duyuruldu. Her iki genelge 17.12.2018 tarihli 2018/17 sayılı genelgeyle yürürlükten kaldırıldı; gerekçeler arasında telifsiz baskılar, çeviri sorunları ve izinsiz "MEB Tavsiyeli" logoları sayıldı. Buna rağmen liste okullarda, öğretmenlerin ödev ve okuma planlarında hâlâ yaygın olarak kullanılıyor.
Listedeki Değişiklikler
- 2004-2005: Ortaöğretim 76. eser Ağustos 2004 MEB sayfasında 'Sokrates - Savunma', Kasım 2005'ten itibaren 'Eflatun - Sokrates'in Savunması'.
- Temmuz-Ağustos 2005: İlköğretim listesinden 'Küçük Prens' ve 'Anılardan Öyküler' çıkarıldı, 'Mehmet Akif Ersoy'dan Seçmeler' ve 'Necip Fazıl Kısakürek'ten Seçmeler' eklendi (NTVMSNBC 08.08.2005; Çocuk Vakfı raporu).
- 29.04.2008: Ortaöğretim listesinden 'Anayurt Oteli' (Yusuf Atılgan) çıkarıldı, yerine 'Osmancık' (Tarık Buğra) eklendi (Cumhuriyet 27.01.2009). MEB web sayfası ancak Mayıs 2010-Eylül 2011 arasında güncellendi (arşiv kopyaları).
- 2012: İlköğretim listesinden 'Barbaros Hayrettin Geliyor' TTKB kararıyla çıkarıldı (Radikal 09.06.2012); yerine eser eklendiğine dair kaynak bulunamadı.
- 06.02.2014: İlköğretim listesinden 'Yonca Kız' TEGM makam onayıyla çıkarıldı (Edirne Son Haber 17.02.2014); yerine eser eklendiğine dair kaynak bulunamadı.
Listeden Çıkarılan Eserler
Aşağıdaki eserler bir dönem listede yer aldı ya da ilk açıklamada vardı, sonra çıkarıldı. Tabloda gösterilmezler.
- Yonca Kız (Kemal Bilbaşar): TEGM'nin 06.02.2014 tarih ve 43769797 sayılı makam onayıyla listeden çıkarıldı (Edirne Son Haber, 17.02.2014)
- Barbaros Hayrettin Geliyor (Feridun Fazıl Tülbentçi): 2012'de TTKB kararıyla listeden çıkarıldı (Radikal, 09.06.2012)
- Anılardan Öyküler (İbrahim Zeki Burdurlu): 15.07.2005 ilk açıklamada 53. sıradaydı; 2005/70 genelgesinden (04.08.2005) önce çıkarıldı
- Küçük Prens (Antoine de Saint-Exupéry): 15.07.2005 ilk açıklamada 71. sıradaydı; 2005/70 genelgesinden önce çıkarıldı
"Okudum" işaretleri yalnızca bu tarayıcıda saklanır; hesap ya da üyelik gerekmez. Diğer liste: MEB 100 Temel Eser Lise (Ortaöğretim) Listesi.
Liste kaynakları
- MEB – 100 Temel Eser (ortaöğretim listesi), web.archive.org kopyası 22.08.2004
- MEB – 100 Temel Eser (ortaöğretim), arşiv kopyaları 24.11.2005, 11.05.2010, 02.09.2011, 22.09.2014
- MEB – 2004/60 sayılı '100 Eser' genelgesi metni (arşiv, 21.08.2004 ve 24.11.2005)
- MEB haber: '100 Temel Eser'in Tam Listesi' (15.07.2005), arşiv 10.08.2006
- MEB İlköğretim Genel Müdürlüğü, 04.08.2005 tarih ve 2005/70 sayılı genelge (iogm.meb.gov.tr/files/mevzuat/45.pdf), arşiv 02.06.2006
- MEB TEGM duyurusu: 100 Temel Eser Listeleri uygulamadan kaldırılmıştır (19.12.2018)
- MEB 17.12.2018 tarih ve 2018/17 sayılı genelge (Bakan Ziya Selçuk)
- MEB TEGM Sıkça Sorulan Sorular
- Türkiye Çocuk Vakfı, 100 Temel Eser Raporu (2010), ekler s.95-105
- NTVMSNBC, 08.08.2005 'İlköğretim için 100 temel eser' (arşiv)
- MEB basın açıklaması 26.08.2006 '100 Temel Eser İle İlgili İddialara Cevap' (arşiv)
- Cumhuriyet, 27.01.2009 '"Anayurt Oteli" 100 Temel Eser'den çıkarıldı' (arşiv)
- Radikal, 09.06.2012 ''Barbaros' müstehcen bulundu!' (arşiv)
- Edirne Son Haber, 17.02.2014 'Romanları üzen Yonca Kız çıkarıldı' (arşiv)
- Selçuk Ortaokulu (Sivas) – MEB 100 Temel Eser Listesi
- Erhan Gedikbaşı ÇPAL – MEB 100 Temel Eser Listesi
- Akçakoca AİHL – Örnek Kitap Listesi MEB 100 Temel Eser (Ortaokul)
- Amasra İlçe MEM – Örnek Kitap Listesi MEB 100 Temel Eser (Lise)
- TOKİ Sarıçam Anadolu Lisesi – kitap listesi (2024-2025)
- Vikipedi: MEB 100 temel eser listesi (ilköğretim) / (ortaöğretim) – ham wikitext
- Aksaray İl Halk Kütüphanesi – 100 Temel Eser (İlköğretim-Ortaöğretim)
- Wikidata / tr.wikipedia (yazar ölüm yılları)